13 Ocak 2026 Salı akşamı Türkiye Yazarlar Birliği Sakarya Şubesi, Bir Balkan Esintisi ve Müesser Kurt ile birlikte gerçekleştirdiğimiz Boşnak Kültüründe Kız İsteme ve Düğün Adetleri başlıklı canlı yayınımızın ikincisine hazırlanırken o akşam giyeceğim kıyafetin benim için bu denli anlamlı bir deneyime dönüşeceğini tahmin etmemiştim.
Yayında giydiğim geleneksel Boşnak gelinliği yaklaşık 80 yıllık. Moda Tasarımcısı ve Koleksiyoner Müesser Kurt’un koleksiyonuna ait olan bu gelinlik vaktiyle Saray Bosna’da bir gelin için dikilmiş. Rengi ise; Osmanlı estetik dünyası zarafetiyle ilişkilendirilen Osmanlı pembesi, diğer adıyla saray pembesi.
Gelinlik üç ana parçadan oluşuyor: dimiya olarak adlandırılan şalvar, gömlek ve kumru kanadı denilen yelek. Kumru kanadı yelek bana adıyla bir anlam dünyasını çağrıştırdı. Bu nedenle de gelinliği üzerimde taşırken bir kıyafetten çok bir anlatıyı giydiğimi hissettim.
Başımda ise yeni gelinlere özgü, gül motifli iğne oyalarıyla süslenmiş geleneksel bir gelin başlığı vardı. Başlığı süsleyen gül motifli iğne oyasının adı: sonsuzluk yolunda açan güller. Bu başlığı yayından önce Müesser Kurt’un bizzat başıma takması benim için geleneğin yalnızca anlatılan değil aktarılan ve paylaşılan bir şey olduğunu hissettiğim bir andı.
Müesser Hanım’ın kayınvalide Svekrva (kaynana -kocanın annesi-) kıyafetleriyle katıldığı yayında; başında liralar olan özel günlerde kullanılan bir fes, dokuma bir gömlek, kadife bir yelekle boynunda inciler ve liralar vardı.
Canlı yayın boyunca kaynana kostümü içindeki Müesser Hanımla sohbet etmek ve bu şeker gibi pembe gelinliği giymek, kültürel hafızanın bazen kelimelerden önce bedende ve duyguda karşılık bulduğunu yeniden düşündürdü bana. Yaklaşık 40 dakika süren yayınımız sona erdiğinde bile gelinliği çıkarmak istemedim. İçinde kendimi rahat, ait ve tuhaf biçimde tamamlanmış hissettim. Yayın sonrasında çektirdiğim fotoğraflar benim için bir kültürü kayıt altına almak anlamına büründü.
Boşnak kültüründe kız isteme ve düğün adetlerini konuştuğumuz bu yayında üzerimdeki gelinlik adeta anlatılanların güçlü bir eşlikçisi oldu. Kültürle kurulan kişisel ve derin bir temas oldu. Bazen bir kıyafet bir metinden daha fazlasını anlatır. O akşam giydiğim Boşnak gelinliği de bana bunu bir kez daha hatırlattı.
Necla Dursun
