Avrupa’da adım attığınız her köşeden tarih fışkıran şehirler vardır ya… İşte Bulgaristan’ın en eski ve en büyüleyici yerleşimlerinden biri olan Veliko Tırnovo tam olarak böyle bir yer. Burası geçmişin ihtişamını, çarların ayak izlerini ve surların ardındaki gizemi açık eden bir tarih kitabı gibi…
Veliko Tırnovo, yüzyıllar boyunca birçok Bulgar çarına ev sahipliği yaptığı için haklı olarak “Çarların Şehri” unvanını taşıyor. Şehre ilk girdiğiniz anda sizi saran o mistik hava, sıradan bir turistik gezide olmadığınızı hemen hissettiriyor. Yantra Nehri’nin kıvrımları arasında yükselen bu şehir adeta zamanın durduğu bir nokta.
Şehrin siluetine baktığınızda üç büyük tepeden birinin üzerine inşa edilmiş olan o meşhur kaleyi görürsünüz: Tsarevets Kalesi. Yüzyıllar boyunca çarların çoğuna ev sahipliği yapmış ve ülkenin kaderini belirleyen kararlara şahitlik etmiş bir koruyucu gibi göğe yükseliyor. Akşamları kaleyi rengarenk ışıklarla aydınlatan ses ve ışık gösterisi (Sound and Light Show) izlenmeye değer.
Bugün haritalarda arattığımız bu güzel şehrin adı aslında asırlar boyunca sadece Tırnovo idi. Ancak taşıdığı tarihi miras ve Bulgar halkının gözündeki eşsiz değeri, ona sıradan bir şehir adından fazlasını kazandırdı. Şehir, 1965 yılında hak ettiği o görkemli unvana kavuştu ve adına “yüce”, “büyük” anlamına gelen “Veliko” kelimesi ilave edildi.
Veliko Tırnovo’nun Eski Kent (Old Town) bölgesinin sevimli dar sokaklarına adım attığınızda yabancılık hissi bir anda uçup gidiyor. Kendinizi bir anda Türkiye’nin o tarih kokan kadim kasabalarından birinde yürüyormuş gibi hissederseniz hiç şaşırmayın. Çünkü şehrin sivil mimarisi; ahşap ve taşın asil uyumuyla size adeta Safranbolu, Beypazarı, Göynük ya da Amasra’daymışsınız hissini veriyor.
Bu mimari dokunun ve nostaljinin kalbi ise hiç şüphesiz Gurko Sokağı. Şehrin tarihi merkezi sayılan bu sokakta yürürken zaman algınızı kaybedebilirsiniz. Dik yamaçlara üst üste yığılmış gibi duran cumbalı eski evlerin arasından süzülürken, kulaklarınıza tanıdık bir ses çalınır: Çekiç sesleri…
Gurko Sokağı ve çevresinde hâlâ yaşatılan geleneksel el sanatlarını, özellikle de bakırcılığı yerinde görmek, zihninizdeki o tanıdık hissi iyice pekiştiriyor. Ustaların elinden çıkan bakır cezveler, sahanlar ve tepsiler, iki kültürün ortak geçmişinin el emeğiyle yoğrulmuş en güzel kanıtı gibi dükkanların vitrinlerini süslüyor.
