“Bosna-Hersek’in Osmanlılar tarafından ele geçirilmesinden sonra bu bölgenin tarihi, aynı zamanda Osmanlı tarihinin de ayrılmaz bir parçası olmuştur. İslamiyet’i
kabul ettikten sonra Bosna Müslümanları Kiril alfabesinin gelişmiş bir biçimi olan Basançitsayı Arap alfabesiyle değiştirdi. Bu tarihten sonra Arap harfleriyle yazılıp
basılan Boşnakça metinler ve Türkçe, Arapça ve Farsça y:ızı yazanların sayısı hızla çoğalmaya başlamıştır. Bu durum eğitim anlamında da kendisini göstermektedir. Örneğin Bosna-Hersek’in Avusturya-Macaristan tarafından işgal edildiği yıl (1878), bu eyalette 434 ilkokul, 43 medrese, 12 sanat okulu ve bir çok lise, askeri idadi, öğretmen okulu bulunmaktaydı. Çoğu İslam toplumu tarafından yönetilen bu okullarda öğrenim Türkçe ve Arapça olarak yapılırdı. Bu durum bölgenin diğer halklarından farklı bir dil ve edebiyatın oluşması için zemin oluşturur. Bosna edebiyatının genellikle dört ayrı dönem içinde incelendiği görülüyor. Bu bir bakıma Bosna’nın siyasi tarihinin bir yansıması gibidir. Buna göre Osmanlı dönemi, Avusturya-Macaristan yönetimi dönemi, Yugoslavya Krallığı dönemi ve Tito liderliğinde kurulan Yugoslavya dönemi aynı zamanda Bosna edebiyatı tarihinin de dönüm noktalarını oluşturur… “
Boşnak Şair Musa Kazım Çatiç’in Gözünden Türk Edebiyatı isimli Yılmaz Daşcıoğlu- Nadira Jahic’in araştırmasından alıntıladığımız yukarıdaki bölüm Bosna Edebiyatı hakkında önemli bilgiler sunmaktadır.
Çağdaş Bosna Edebiyatının öncü şairlerinden biri olan ve henüz 37 yaşında verem hastalığından vefat eden Musa Kazım Çatiç’in kısacık hayatı Bosna-Hersek’in Ocak şehrinde 1878 yılında başlamıştır. 1898 yılında ilk kez geldiği İstanbul’da bir yıl kalmış ardından 1902’de eğitim amacıyla geldiği İstanbul’da önce dönemin ünlü medresesi Numune-i Terraki Mektebi’ne yazılmış ardından maddi sıkıntılar sebebiyle Bosna’ya geri dönerek Saraybosna’da Şerri Hukuk Okulu’na kaydolmuştur. 1915 ‘deki vefatına kadar çok sayıda dergide yazılar yazmış ve editörlük yapmıştır. Bosna Edebiyatı’nın yeniden oluşumundaki rolünün yanı sıra özellikle denemelerinde Türk Edebiyatı şairleri hakkında değerlendirmelerde bulunmuştur. Yazarın adını taşıyan Musa Çazim Çatiç Kültür Derneği Bosna Hersek Ocak’ta, Musa Çazim Çatiç İlköğretim Okulu Zenica ‘da bulunmaktadır.
